حسن پيرنيا ( مشير الدوله )
1979
تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )
افتخارات زياد براى او قائل شدند و بعد آن تى فيل « 1 » نامى را ، كه در فنّ سوق الجيشى بسيار ماهر بود ، سردار قشون كردند . در اين احوال بيونانيها خبر رسيد ، كه لئونّاتوس با قشون زيادى بكمك مقدونيها ميآيد و بر اثر آن ، آن تى فيل محاصره را ترك كرده باستقبال سردار مقدونى شتافت ، تا قبل از پيوستن دو لشكر مقدونى به يكديگر كار مقدونيها را بسازد . قشون يونانى در اينوقت عبارت بود از بيست هزار نفر پياده و سه هزار و پانصد سوار ، زيرا بعض مردم يونانى موقتا بخانههايشان رفته بودند . پس از آن جنگى روى داد ، كه بواسطه شجاعت تسّاليها و مهارت م نن سردار تسّالى يونانيها غلبه كردند و لئونّاتوس از زيادى زخمى ، كه برداشته بود مرد . روز ديگر آنتىپاتر در رسيد و چون ديد ، كه قشون لئونّاتوس شكست خورده و عدّه يونانيها بيشتر است ، جرئت نكرد جنگ كند و محلّ را تخليه كرده به جاهاى دشوار و سخت رفت و مواقع ديگرى گرفت . مقدونيها ، باوجود شكستهاى خود در خشكى ، در دريا تسلّط داشتند و آتنيها براى اضمحلال قواى دريائى مقدونى 170 كشتى مهيّا كرده بودند ولى ، چون مقدونيها 240 كشتى داشتند ، در جنگ دريائى غلبه يافتند و كشتىهاى زياد يونانى تلف گرديد . پس از آن كراتر ، كه در كيليكه بود ، به طرف اروپا حركت كرد . او شش هزار نفر با خود داشت و چنان كه ديودور گويد ، اين عدّه باقيمانده قشونى بود ، كه اسكندر بآسيا برده بود . او در راه چهار هزار پياده و هزار نفر كماندار و فلاخندار پارسى و پانزده هزار سوار بقشون خود افزود و بعد بمقدونيّه درآمده بكمك آنتىپاتر رفت . قشون مقدونيّه در اينوقت از حيث عدّه بچهل هزار پيادهء سنگين اسلحه و سه هزار فلاخندار و پنجهزار سوار رسيد ، ولى قوّه يونانيها بيش از 20 هزار پياده و سه هزار و پانصد سوار نبود ، زيرا متّحدين زيادى بخانههاى خودشان برگشته يا از اردو خارج شده بودند . آنتىپاتر جنگ را شروع كرد و يونانيها ، كه در انتظار مراجعت يونانيهاى ديگر بودند ، در ابتداء از جنگ احتراز كردند ، ولى بعد ، كه مجبور گشتند جنگ كنند ، سواره نظام خودشان را به كار انداخته برترى يافتند . آنتىپاتر چون بهرهمندى سواره نظام يونانى را ديد پياده نظام
--> ( 1 ) - Antipile .